Dušanov Zakonik je kompilacija nekoliko vizantijskih zbirki propisa iz tog vremena

1 of
Nazad Napred

Detalji

  • ID objave: 3725

  • Postavljeno: 20 маја, 2021

  • Pregledi: 216

Opis

DOGODILO SE NA DANAŠNJI DAN – Na današnji dan 1349 , donet je Dušanov zakonik kojim su utvrdjena opšta načela uredjenja srpske države.

Dušanov zakonik[1] (u starim prepisima Zakon blagovjernago cara Stefana) je bio najviši pravni akt u kratkotrajnom Dušanovom carstvu iz 14. veka.

Nastao je prevođenjem vizantijskih zbirki propisa iz tog vremena, pre svega Vlastareve Sintagma iz 1335. godine. Zakonik je usvojen 1349. na saboru u Skoplju a dopunjen 1354. godine u Seru, svega godinu dana prije Dušanove smrti.[2] Cilj Zakonika je bio da Dušanovo carstvo pretvori u Vizantiju.

Dušanovim Zakonikom iz 1349. godine položaj seljaka je znatno pogoršan.[3] Zakonik celokupno stanovništvo deli na dve najmnogobrojnije kategorije „na vlastelu, kao gospodare zemlje, i na sebre, kao naseljenike na zemljama, zemljoradnike.”[4] Takođe, Zakonik cara Dušana poznaje i kategoriju ropskog stanovništva. Po Zakoniku, robovi (otroci) su “baština večna” vlastelina.[5] Dušanov zakonik se, uz Zakonopravilo iz 13. veka, smatra najvažnijim zakonom (ustavomsrednjovekovne Srbije.

dusanov zakonik

Na slici se nalazi Dušanov zakonik. U pitanju je jedan od najstarijih prepisa, Prizrenski prepis iz 15. veka. Danas se nalazi u Narodnom muzeju u Beogradu.

Izvori Zakonika

Dušanov Zakonik je kompilacija nekoliko vizantijskih zbirki propisa iz tog vremena. Osnovu Zakonika predstavlja Sintagma Matije Vlastara, zbornik vizantijskog prava iz 1335. godine, koji je preveden i inkorporiran u zakonik.[9]

Sadržina Zakonika

Dušanov zakonik je sadržao 201 član (prema izdanju Stojana Novakovića iz 1898. godine)[13], ali se, u zavisnosti od sačuvanog prepisa, sastoji od 135 do 201 člana.

Prvih 38 članova posvećeno je crkvi, zatim slede odredbe koje se odnose na povlastice vlastele i slobodnih ljudi i njihove dužnosti, a potom odredbe koje govore o obavezama zavisnog stanovništva, sebara (kmetovi i zemljoradnici). U nastavku dolaze odredbe o sudstvu, o kaznama za različite vrste krivičnih i drugih prestupa.

Zakonik je sadržao i propise bračnog prava, građanskopravne i krivičnopravne propise, kao i pravila sudskog postupka. S obzirom na širinu oblasti društvenih odnosa koje je uređivao, Zakonik se može smatrati za ustav srednjovekovne Srbije.

Izvor teksta i fotografije – Vikipedija

Komentari

Ostavite komentar

Vaša email adresa neće biti objavljena. Obavezna polja su označena. *

Success! Thanks for your comment. We appreciate your response.
You might have left one of the fields blank, or be posting too quickly